Skip to main content
system_breadcrumb_block
system_main_block

22 Jul 2026
Guides

Słownik identyfikowalności

By Edyta Dębiec

Słownik identyfikowalności łączy terminy pochodzące z ankiety dotyczącej ram TTN z dodatkowymi pojęciami z zakresu identyfikowalności, zaczerpniętymi z uznanych źródeł zewnętrznych.

Term

Definition

Mapowanie podmiotów (Actor mapping)

Identyfikacja i mapowanie podmiotów w łańcuchu dostaw, które uczestniczą w produkcji, przetwarzaniu, obrocie lub obsłudze produktu. Zob. również: Mapowanie łańcucha dostaw; Mapowanie oparte na przesyłkach/transakcjach.

Śledzenie wstecz (Backward tracing)

Podejście do identyfikowalności rozpoczynające się na dalszym etapie łańcucha dostaw, w ramach którego dane dotyczące identyfikowalności są gromadzone retrospektywnie, aż do źródła pochodzenia. Zob. również: Śledzenie w przód.

Book and Claim (model rozdzielenia atrybutów od przepływu materiałów)

Model łańcucha kontroli pochodzenia (Chain of Custody), w którym atrybuty lub deklaracje dotyczące zrównoważonego rozwoju są przedmiotem obrotu niezależnie od fizycznego przepływu materiałów.

Łańcuch kontroli pochodzenia (Chain of Custody, CoC)

System kontroli, dokumentacji i procedur służących do przekazywania materiałów oraz powiązanych z nimi deklaracji lub atrybutów w całym łańcuchu dostaw.

Kontrolowane mieszanie (Controlled Blending)

Model łańcucha kontroli pochodzenia, który umożliwia kontrolowane mieszanie materiałów zgodnie z określonymi zasadami, przy jednoczesnym zachowaniu wiarygodności powiązanych deklaracji.

Kontrolowany bilans masy (Controlled Mass Balance)

Model łańcucha kontroli pochodzenia oparty na bilansie masy, obejmujący dodatkowe mechanizmy kontroli lub ograniczenia dotyczące granic systemu, okresu rozliczeniowego lub przypisywania deklaracji.

Współczynnik przeliczeniowy (Conversion factor)

Współczynnik wykorzystywany do szacowania oczekiwanej ilości produktu wyjściowego na podstawie ilości materiału wejściowego podczas przetwarzania, a także do identyfikowania nierealistycznych uzysków lub potencjalnego wprowadzania do obrotu materiałów niespełniających wymaganych kryteriów.

Krytyczne zdarzenie śledzenia (Critical Tracking Event, CTE)

Zdarzenie lub działanie w łańcuchu dostaw, podczas którego należy gromadzić dane dotyczące identyfikowalności, np. pozyskanie surowca, przetwarzanie, wysyłka lub odbiór. Zob. również: Kluczowy element danych (KDE).

Data graniczna (Cut-off date)

Data, według której ocenia się stan użytkowania lub pokrycia terenu na potrzeby spełnienia określonego wymogu, np. 31 grudnia 2020 r. w przypadku oceny zgodności z wymogiem dotyczącym produktów wolnych od wylesiania w ramach EUDR.

Cyfrowe uzgodnienie połączenia (Digital handshake)

Zautomatyzowana wymiana informacji między systemami w celu ustalenia protokołów komunikacyjnych i parametrów przed przesłaniem danych, wspierająca bezpieczną weryfikację transakcji.

Cyfrowy Paszport Produktu (Digital Product Passport, DPP)

Cyfrowy identyfikator lub nośnik danych zawierający informacje o tożsamości produktu, jego pochodzeniu i zrównoważonym charakterze, a także odnośniki do zdarzeń związanych z identyfikowalnością lub dokumentów potwierdzających.

Podwójne wykorzystanie (Double spending)

Ryzyko, że ta sama deklarowana ilość materiału lub ta sama partia zostanie policzona, sprzedana lub przypisana więcej niż jeden raz w dalszych etapach łańcucha dostaw.

Oświadczenie o należytej staranności (Due Diligence Statement, DDS)

Formalne oświadczenie składane przez podmiot wprowadzający produkty do obrotu lub udostępniający je na rynku zgodnie z EUDR, potwierdzające, że odpowiednie produkty spełniają wymogi dotyczące braku wylesiania i legalności produkcji.

EPCIS

A GS1 standard for capturing and sharing event data about the physical movement and status of products and other traceable objects. 

Identyfikowalność zewnętrzna (External traceability)

Śledzenie przepływu materiałów między różnymi, niezależnymi podmiotami w łańcuchu dostaw. Zob. również: Identyfikowalność wewnętrzna.

Śledzenie w przód (Forward tracking)

Podejście do identyfikowalności, w ramach którego odpowiednie dane są gromadzone i udostępniane kolejnym podmiotom w łańcuchu dostaw w miarę przemieszczania się materiałów, często niemal w czasie rzeczywistym. Zob. również: Śledzenie wstecz.

Geolokalizacja (Geolocation)

Współrzędne geograficzne określające fizyczne położenie działki produkcyjnej, wykorzystywane do weryfikacji pochodzenia oraz oceny ryzyka wylesiania lub zmiany sposobu użytkowania gruntów.

Szczegółowość określenia pochodzenia (Granularity of origin)

Poziom szczegółowości, na jakim można ustalić pochodzenie produktu, np. kraj, podregion, obszar zaopatrzenia, promień pozyskiwania surowców lub konkretna działka gruntu.

Rejestr zdarzeń związanych z pozyskaniem surowca (Harvest event registry)

Rejestr, który przypisuje unikalne identyfikatory zdarzeniom związanym z pozyskaniem surowca i zapisuje pozyskane ilości, stanowiące podstawę prowadzenia ewidencji wolumenów.

Zachowanie tożsamości (Identity Preservation)

Model łańcucha kontroli pochodzenia, w którym materiał lub produkt zachowuje możliwość jednoznacznej identyfikacji i pozostaje oddzielony od innych materiałów na wszystkich etapach łańcucha dostaw.

Identyfikowalność wewnętrzna (Internal traceability)

Zdolność do śledzenia i monitorowania przemieszczania oraz przetwarzania części, materiałów i produktów w granicach jednej organizacji, zakładu lub jednostki produkcyjnej. Zob. również: Identyfikowalność zewnętrzna.

Interoperacyjność (Interoperability)

Zdolność co najmniej dwóch systemów do wymiany danych przy użyciu wspólnych formatów lub protokołów, umożliwiająca ich spójne przesyłanie i interpretowanie.

Kluczowy element danych (Key Data Element, KDE)

Konkretna dana powiązana z krytycznym zdarzeniem śledzenia, opisująca, co się wydarzyło, kiedy, gdzie, kto brał w tym udział oraz jakiego produktu, partii lub jednostki zasobów dotyczyło zdarzenie. Zob. również: Krytyczne zdarzenie śledzenia (CTE).

Zmiana pokrycia terenu (Land cover change)

Wykryta zmiana fizycznego pokrycia terenu, np. utrata powierzchni leśnej, przekształcenie terenu w grunty rolne lub zmiana klasy pokrycia z roślinności na tereny zurbanizowane albo obszary wodne.

Technologie znakowania i identyfikacji (Marking and identification technologies)

Technologie, takie jak kody QR, kody kreskowe, znaczniki RFID, mikromarkery lub identyfikatory DNA, które umożliwiają powiązanie zapisów danych z fizycznym materiałem.

Bilans masy (Mass Balance)

Model łańcucha kontroli pochodzenia, w którym monitoruje się ilości kwalifikujących się materiałów wejściowych i wyjściowych w ramach określonego systemu, bez konieczności zachowania fizycznego rozdzielenia materiałów na każdym etapie.

Ontologia (Ontology)

Ustrukturyzowana reprezentacja pojęć, relacji, właściwości lub ograniczeń, wspierająca interoperacyjność semantyczną między systemami.

Działka gruntu (Plot of land)

Jeden spójny obszar gruntu, na którym produkowany jest dany surowiec. Obszary nieprzylegające do siebie stanowią odrębne działki, nawet jeśli należą do tego samego właściciela.

Rejestr działek produkcyjnych (Production plot registry)

Rejestr, który przypisuje unikalne identyfikatory działkom produkcyjnym lub gospodarstwom rolnym oraz wspiera prowadzenie ewidencji wolumenów i uzgadnianie ich ilości.

Teledetekcja (Remote sensing)

Wykorzystanie danych satelitarnych, lotniczych lub innych danych geoprzestrzennych do oceny pokrycia terenu, sposobu użytkowania gruntów lub zmian w ich użytkowaniu na obszarach produkcyjnych.

Proces ograniczania ryzyka (Risk mitigation workflow)

Dedykowany proces realizowany za pomocą narzędzia, służący do dokumentowania działań podjętych w celu ograniczenia lub wyeliminowania zidentyfikowanych ryzyk, zanim dana sprawa zostanie zamknięta lub zaakceptowana.

Segregacja (Segregation)

Model łańcucha kontroli pochodzenia, w którym materiały certyfikowane lub kwalifikujące się do określonych deklaracji są fizycznie oddzielone od materiałów niecertyfikowanych lub niespełniających odpowiednich kryteriów.

Mapowanie na poziomie przesyłki lub transakcji (Shipment/transaction-based mapping)

Mapowanie łańcucha dostaw wykonywane dla konkretnej przesyłki lub transakcji, a nie wyłącznie na ogólnym poziomie produktu lub sieci dostawców. Zob. również: Mapowanie łańcucha dostaw; Mapowanie podmiotów; Kod partii identyfikowalności.

Mapowanie łańcucha dostaw (Supply chain mapping)

Wizualizacja podmiotów uczestniczących w fizycznym przepływie materiałów lub przepływie transakcji finansowych w łańcuchu dostaw danego produktu. Zob. również: Mapowanie podmiotów; Mapowanie na poziomie przesyłki lub transakcji; Obszar zaopatrzenia.

Obszar zaopatrzenia (Supply shed)

Określony obszar lub promień pozyskiwania surowców, z którego mogą one pochodzić. Podejście to stosuje się, gdy pochodzenie ocenia się na poziomie obszaru, a nie pojedynczej działki.

Identyfikowalność (Traceability)

Zdolność do prześledzenia historii, zastosowania, pochodzenia, przetwarzania, dystrybucji lub lokalizacji produktu, materiału albo obiektu na kolejnych etapach łańcucha dostaw.

System identyfikowalności (Traceability system)

Zbiór procesów, zapisów danych, identyfikatorów, technologii i mechanizmów kontroli wykorzystywanych do gromadzenia, łączenia, weryfikowania i udostępniania informacji o pochodzeniu, przemieszczaniu, przetwarzaniu i nadzorze nad produktami lub materiałami w łańcuchu dostaw.

Identyfikowalna jednostka zasobu (Traceable Resource Unit, TRU)

Najmniejsza jednostka materiału lub produktu, którą można jednoznacznie zidentyfikować i śledzić podczas jej przemieszczania się w systemie identyfikowalności.

Słownik pojęć (Vocabulary)

Zdefiniowany zbiór terminów i ich znaczeń, zapewniający, że wszystkie strony używają tych samych określeń w odniesieniu do tych samych pojęć.

Ewidencja wolumenów (Volume ledger)

System ewidencji służący do monitorowania deklarowanych, przekazywanych i przetwarzanych ilości materiałów oraz pozostałych wolumenów, pomagający zapobiegać podwójnemu naliczaniu lub wielokrotnemu wykorzystaniu tych samych ilości.

Uzgadnianie wolumenów (Volume reconciliation)

Proces porównywania ilości materiałów wejściowych, wyjściowych i pozostałych w celu sprawdzenia, czy przepływy materiałów są wiarygodne i kompletne.

 

 

views_block:image_gallery_on_news-block_1
views_block:keep_discovering_more_similar_content-block_1
block_content:87eac28e-8426-4617-ad2c-3140dfa65aae
field_block:block_content:basic:body

Bądź na bieżąco. Zapisz się do naszego newslettera.

block_content:94b41a32-a90c-4997-a533-ad66f6283cff
field_block:block_content:basic:body