Od zobowiązań na rzecz bioróżnorodności do konkretnych działań biznesowych.

Globalna gospodarka zależy od przyrody, jednak bioróżnorodność zmniejsza się w bezprecedensowym tempie. Międzyrządowa Platforma Naukowo-Polityczna ds. Różnorodności Biologicznej i Usług Ekosystemowych (IPBES) szacuje, że obecnie nawet milion gatunków jest zagrożonych wyginięciem – więcej niż kiedykolwiek w historii ludzkości. Do spadku bioróżnorodności przyczyniają się m.in. zmiany w użytkowaniu gruntów, wylesianie, utrata siedlisk, zanieczyszczenie środowiska, gatunki inwazyjne oraz zmiana klimatu.

Jak podkreślono w IPBES Business and Biodiversity Assessment (2026), przedsiębiorstwa są ściśle powiązane z tymi procesami. Działalność firm przyczynia się do utraty bioróżnorodności, ale jednocześnie przedsiębiorstwa w dużym stopniu zależą od ekosystemów, które umożliwiają funkcjonowanie ich działalności i łańcuchów dostaw. Dla wielu organizacji bioróżnorodność jest zatem zarówno kwestią odpowiedzialności, jak i pojawiającym się ryzykiem biznesowym.

W Preferred by Nature obserwujemy, że wiele firm ma trudności z określeniem, od czego rozpocząć działania. Obszar globalnych ram i wytycznych dotyczących bioróżnorodności jest złożony, a jej pomiar nadal stanowi wyzwanie. W przeciwieństwie do zmiany klimatu nie istnieje jeden uniwersalny wskaźnik bioróżnorodności. Firmy korzystają więc ze wskaźników zastępczych, takich jak integralność ekosystemów, zachowanie różnorodności gatunkowej oraz stan siedlisk.

Preferred by Nature współpracowało z duńskim producentem mebli Kvist Industries A/S, którego łańcuchy dostaw skóry i drewna są w dużym stopniu zależne od usług ekosystemowych, takich jak jakość gleby, dostępność wody i stabilne warunki klimatyczne na poziomie lokalnym. Podobnie jak wiele innych przedsiębiorstw, Kvist Industries A/S dostrzegało, że utrata bioróżnorodności może w dłuższej perspektywie stanowić ryzyko zarówno dla pozyskiwania surowców, jak i produkcji. Przełożenie tej świadomości na konkretne działania stanowiło jednak wyzwanie.

W ramach współpracy wsparliśmy Kvist Industries A/S w opracowaniu uporządkowanego planu działań na rzecz bioróżnorodności, koncentrując się na jednym surowcu na raz. Proces rozpoczął się od identyfikacji najważniejszych presji, wpływów i zależności Kvist Industries A/S w ramach wybranych łańcuchów dostaw. Ocena ta pozwoliła określić obszary, w których ryzyka związane z bioróżnorodnością są największe, oraz wskazać praktyczne sposoby reagowania na nie. Przełożenie szeroko zakrojonej ambicji w zakresie zrównoważonego rozwoju na konkretne działania i kolejne kroki pozwoliło stworzyć jasną ścieżkę uwzględniania kwestii bioróżnorodności w procesach podejmowania decyzji biznesowych.

“Wiele firm poszukuje jasnych ścieżek, które pozwolą im przejść od ambicji związanych z ochroną bioróżnorodności do ich praktycznej realizacji.” 

Rosie Sibley, Biodiversity Lead, Preferred by Nature 

Firmy i instytucje finansowe coraz częściej poszukują sposobów na ograniczenie swojego wpływu na bioróżnorodność – zarówno w ramach własnej działalności, jak i w całych łańcuchach wartości. Wiele z nich ma jednak trudności z poruszaniem się wśród rosnącej liczby inicjatyw i standardów dotyczących bioróżnorodności oraz z określeniem, które narzędzia najlepiej wspierają skuteczne działania.

Rosną również oczekiwania wobec firm dotyczące pomiaru i ujawniania informacji na temat wpływu ich działalności na bioróżnorodność. IPBES Business and Biodiversity Assessment, opublikowany 9 lutego 2026 r., podkreśla, że wszystkie przedsiębiorstwa – niezależnie od wielkości czy sektora – są bezpośrednio lub pośrednio zależne od przyrody. W raporcie zwrócono uwagę na potrzebę zrozumienia przez firmy ich wpływu i zależności od przyrody, przy jednoczesnym uwzględnieniu szerokiego wachlarza dostępnych obecnie narzędzi, metod i ram działania.

Na poziomie globalnym Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework (GBF) określa cele mające na celu powstrzymanie utraty bioróżnorodności i odwrócenie tego trendu do 2030 r. Cel 15 wzywa duże przedsiębiorstwa i instytucje finansowe do monitorowania, oceny i ujawniania informacji na temat ryzyk, wpływu i zależności związanych z przyrodą. Jest to zgodne z rozwijającymi się ramami raportowania i wytycznymi, takimi jak Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD), Taskforce on Nature-related Financial Disclosures (TNFD) oraz Science Based Targets Network (SBTN).

Jako Biodiversity Lead w Preferred by Nature współpracujemy z firmami, pomagając im przełożyć te globalne ramy na praktyczne działania. Niedawno nawiązaliśmy współpracę z Dansk Industri (Konfederacją Duńskiego Przemysłu), która reprezentuje ponad 20 000 duńskich przedsiębiorstw, aby przetestować etapowe podejście do opracowywania firmowych planów działań na rzecz bioróżnorodności. Podejście to bazuje na istniejących ramach, w tym SBTN i TNFD, ale przekłada je na praktyczne wytyczne dla przedsiębiorstw.

W pilotażu wzięło udział pięć firm z sektora produkcyjnego i dóbr konsumpcyjnych, reprezentujących m.in. branżę rolno-spożywczą, meblarską, kosmetyczną i tekstylną – w tym Kvist Industries A/S. Wykorzystując ponad trzy dekady doświadczenia terenowego w globalnych łańcuchach dostaw surowców, pomogliśmy tym organizacjom opracować uporządkowany proces dostosowany do potrzeb małych i średnich przedsiębiorstw znajdujących się na początkowym etapie działań na rzecz bioróżnorodności.

Pilotaż dostarczył praktycznych wskazówek dotyczących sposobów włączania kwestii bioróżnorodności do działalności biznesowej. Podejście zgodne z SBTN obejmowało kilka kluczowych etapów:

Określenie zakresu i ocena – identyfikacja obszarów, w których działalność firmy oddziałuje na przyrodę, oraz wstępna ocena ryzyk i możliwości związanych z bioróżnorodnością.

Priorytetyzacja – koncentracja na lokalizacjach i surowcach o wysokiej wartości dla bioróżnorodności lub tam, gdzie działalność firmy powoduje największy wpływ lub presję na środowisko.

Ustalenie celów i założeń – przełożenie zobowiązań na określone w czasie i mierzalne cele.

Działanie – wdrażanie działań obejmujących m.in. unikanie negatywnego wpływu, jego ograniczanie, odpowiedzialne i regeneracyjne pozyskiwanie surowców oraz przywracanie ekosystemów.

Monitorowanie i raportowanie – śledzenie postępów oraz komunikowanie rezultatów zgodnie z ramami takimi jak TNFD i SBTN.

W swojej pracy obserwuję rosnącą gotowość firm do podejmowania działań związanych z wpływem na przyrodę oraz wynikającymi z tego ryzykami i odpowiedzialnością. Wiele przedsiębiorstw wciąż jednak poszukuje jasnych i praktycznych sposobów, które pozwolą im przełożyć ambicje na konkretne działania i zwiększać odporność biznesu.

Firmy mają do odegrania ważną rolę w powstrzymaniu i odwróceniu trendu utraty bioróżnorodności. Dzięki odpowiednim wskazówkom, praktycznym narzędziom i wiedzy ekspertów mogą stopniowo uwzględniać kwestie bioróżnorodności w codziennych decyzjach biznesowych – od sposobu pozyskiwania surowców po zarządzanie łańcuchem dostaw. Przejście od deklaracji i ambicji do konkretnych działań na rzecz bioróżnorodności wymaga czasu. Jednak praktyczne kroki podejmowane już dziś mogą pomóc firmom budować bardziej odporny biznes i przyczyniać się do tworzenia przyszłości, w której działalność gospodarcza będzie miała pozytywny wpływ na przyrodę.