Co oznacza sprzeciw Parlamentu Europejskiego wobec klasyfikacji krajów według EUDR?
W następstwie niedawnego głosowania w Parlamencie Europejskim dotyczącego klasyfikacji krajów w ramach EUDR, Preferred by Nature otrzymało szereg zapytań w tej sprawie. Poniższe wyjaśnienia mają na celu rozwianie niektórych wątpliwości i nieporozumień dotyczących znaczenia oraz konsekwencji tego głosowania.
9 lipca Parlament Europejski przeprowadził głosowanie na posiedzeniu plenarnym w sprawie projektu rezolucji wyrażającej sprzeciw wobec metodologii i wyników klasyfikacji krajów według poziomu ryzyka w ramach EUDR. Wniosek dotyczył w szczególności rozporządzenia wykonawczego Komisji (EU) 2025/1093, które zawiera wykaz krajów wraz z przypisanym im statusem ryzyka.
Na poziomie politycznym głosowanie miało na celu sprawdzenie, czy Parlament Europejski popiera podejście Komisji Europejskiej do opracowania metodologii oceny ryzyka oraz klasyfikowania krajów jako krajów o niskim, standardowym lub wysokim poziomie ryzyka.
Dlaczego odbyło się to głosowanie?
Zgodnie ze swoim regulaminem Parlament Europejski może wyrażać stanowisko w sprawie aktów wykonawczych i delegowanych, takich jak akt dotyczący klasyfikacji krajów według poziomu ryzyka.
Niezależnie od motywacji politycznych, procedura ta umożliwia Parlamentowi sprawowanie kontroli nad środkami o charakterze nielegislacyjnym, które w jego ocenie mogą wykraczać poza uprawnienia Komisji Europejskiej, budzić zastrzeżenia polityczne lub techniczne albo wymagać dodatkowej analizy.
Jakie postulaty zawierał wniosek?
We wniosku przedstawiono szereg zastrzeżeń wobec rozporządzenia wykonawczego Komisji (EU) 2025/1093. Dotyczyły one m.in. rzetelności metodologii klasyfikacji krajów, jakości wykorzystanych danych oraz poziomu przejrzystości i zaangażowania zainteresowanych stron. Wśród pozostałych postulatów znalazły się wezwania do Komisji Europejskiej, aby:
- uchyliła rozporządzenie wykonawcze;
- zrewidowała system klasyfikacji krajów, tak aby wykorzystywał aktualne dane, uwzględniał zróżnicowanie regionalne oraz stosował przejrzysty system wag dla poszczególnych wskaźników ryzyka;
- ustanowiła jasne, przejrzyste i określone w czasie procedury regularnej ponownej oceny statusu ryzyka poszczególnych krajów, z wykorzystaniem aktualnych danych naukowych.
Wniosek podkreślał również znaczenie współpracy z krajami produkującymi surowce oraz zainteresowanymi stronami, a także postulował wprowadzenie dodatkowych działań wspierających proces klasyfikacji krajów według poziomu ryzyka.
Jak przebiegało głosowanie?
- 373 głosy za
- 289 głosów przeciw
- 26 głosów wstrzymujących się.
Co wydarzy się teraz?
Preferred by Nature zaobserwowało pewne zamieszanie i obawy dotyczące konsekwencji przeprowadzonego głosowania. Aby rozwiać wątpliwości, należy podkreślić, że przyjęta rezolucja nie ma mocy prawnie wiążącej. Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/1093 nie zostało zablokowane ani unieważnione, a Komisja Europejska nie ma obowiązku jego wycofania.
Oznacza to, że klasyfikacja krajów według poziomu ryzyka pozostaje w mocy. Komisja Europejska może zdecydować o zmianie lub wycofaniu rozporządzenia, ale nie jest do tego zobowiązana.Oznacza to, że klasyfikacja krajów według poziomu ryzyka pozostaje w mocy. Komisja Europejska może zdecydować o zmianie lub wycofaniu rozporządzenia, ale nie jest do tego zobowiązana.
Przyjęty wniosek zobowiązuje Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego do przekazania rezolucji Radzie Unii Europejskiej, Komisji Europejskiej oraz rządom i parlamentom państw członkowskich. Wywiera to dodatkową presję polityczną na Komisję, aby podjęła odpowiednie działania. Na tym etapie nie wiadomo jednak, czy i jakie kroki zostaną podjęte. Możliwe są różne scenariusze.
Komisja Europejska już wcześniej zobowiązała się do ponownego przeanalizowania klasyfikacji krajów w 2026 r. i może zdecydować się na uwzględnienie zgłoszonych zastrzeżeń w ramach tej zapowiedzianej aktualizacji. Alternatywnie może zdecydować o wcześniejszej zmianie rozporządzenia wykonawczego. Ewentualna zmiana może zostać wprowadzona przy jednoczesnym utrzymaniu w mocy obecnej wersji rozporządzenia (UE) 2025/1093 i zawartej w nim klasyfikacji ryzyka, bez konieczności zakłócania jego stosowania.
Zachęcamy do śledzenia dalszych informacji i aktualizacji w tej sprawie!
Zalecenia dla zainteresowanych stron
Zachowaj spokój i kontynuuj przygotowania. Samo głosowanie nie dostarcza wystarczających podstaw, aby uzasadniać zmianę dotychczasowego podejścia do przygotowań do wdrożenia EUDR.
Kontynuuj rozwijanie systemów należytej staranności (due diligence). Dostosowuj swoje systemy do obowiązujących kategorii ryzyka: niskiego, standardowego i wysokiego. Dotychczasowa klasyfikacja krajów pozostaje bez zmian.
Monitoruj dalsze zmiany. Śledź rozwój sytuacji na poziomie Unii Europejskiej oraz szersze zmiany w otoczeniu regulacyjnym i politycznym.
Angażuj się w dialog. Głos zainteresowanych stron nadal ma istotne znaczenie dla zapewnienia skutecznego wdrożenia EUDR. Warto aktywnie uczestniczyć w konsultacjach i dyskusjach dotyczących rozporządzenia.
Stawiaj sobie ambitniejsze cele. Niezależnie od wymogów EUDR, przeciwdziałanie wylesianiu i ograniczanie innych zagrożeń dla zrównoważonego rozwoju w łańcuchach dostaw pozostaje korzystne zarówno dla biznesu, jak i dla środowiska.
Więcej informacji na temat EUDR znajdziesz na naszej dedykowanej stronie internetowej.
Nie masz pewności, czy EUDR dotyczy Twojej firmy? Sprawdź to za pomocą naszego narzędzia EUDR Scoping Tool.
Potrzebujesz wsparcia w zakresie obowiązków związanych z należytą starannością (due diligence)? Zapoznaj się z naszym zestawem narzędzi Due Diligence Toolkit.
For more information, please contact:
