Aktualizacja EUDR: Komisja Europejska proponuje ograniczone zmiany i jedynie częściowe odroczenie terminu wejścia w życie rozporządzenia
Komisja Europejska opublikowała wniosek legislacyjny dotyczący zmiany rozporządzenia EUDR. Najważniejsze proponowane zmiany obejmują odroczenie terminu stosowania przepisów wobec niektórych mikroprzedsiębiorstw i małych operatorów, ograniczenie liczby składanych oświadczeń o należytej staranności oraz zmniejszenie obowiązków podmiotów działających na dalszych etapach łańcucha dostaw.
Wczoraj, 21 października 2025 r., Komisja Europejska przedstawiła wniosek legislacyjny dotyczący zmiany unijnego rozporządzenia w sprawie produktów związanych z wylesianiem (EU 2023/1115). Wniosek ten jest następstwem wcześniejszych zapowiedzi komisarz Jessiki Roswall, która poinformowała, że będzie dążyć do rocznego odroczenia terminu stosowania rozporządzenia, aby zapewnić więcej czasu na przygotowanie systemów i dostosowanie się do wymogów.
Jak wyjaśnia Komisja Europejska, proponowane zmiany mają między innymi odpowiedzieć na obawy dotyczące możliwości obsłużenia przez unijny system informacyjny przewidywanej liczby oświadczeń o należytej staranności. Ograniczenia techniczne mogłyby bowiem doprowadzić do niedopuszczalnego spowolnienia działania systemu lub powtarzających się zakłóceń, co potencjalnie utrudniałoby przedsiębiorstwom wywiązywanie się z obowiązków wynikających z rozporządzenia.
Ukierunkowane odroczenie terminu stosowania EUDR i okres przejściowy w zakresie egzekwowania przepisów
Wniosek przewiduje odroczenie terminu stosowania EUDR, ale wyłącznie w odniesieniu do małych przedsiębiorstw i mikroprzedsiębiorstw. Termin ten miałby zostać przesunięty o sześć miesięcy – z 30 czerwca 2026 r. na 30 grudnia 2026 r. W przypadku większych operatorów i handlowców pierwotny termin stosowania przepisów, czyli 30 grudnia 2025 r., pozostaje bez zmian.
Przewidziano również sześciomiesięczny okres przejściowy w zakresie egzekwowania niektórych obowiązków przez właściwe organy. Nie zwalnia to jednak dużych i średnich operatorów z obowiązków, które zaczynają ich dotyczyć 30 grudnia 2025 r.
To już druga propozycja odroczenia terminu stosowania rozporządzenia. Komisja Europejska podkreśliła jednak, że do czasu zakończenia procesu legislacyjnego i przyjęcia wniosku przez Radę UE oraz Parlament Europejski prawnie obowiązujące pozostają dotychczasowe terminy stosowania przepisów.
Wniosek zmienia również relację między EUDR a unijnym rozporządzeniem w sprawie drewna (EUTR). Zgodnie z proponowanym harmonogramem EUTR nadal miałoby zastosowanie:
- Do 30 grudnia 2026 r. – w odniesieniu do drewna i produktów z drewna objętych załącznikiem do EUTR, wprowadzonych na rynek UE przez mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa będące pierwotnymi operatorami [1] oraz mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa będące operatorami [2].
- Do 31 grudnia 2028 r. – w odniesieniu do drewna i produktów z drewna wyprodukowanych przed 29 czerwca 2023 r., ale wprowadzonych na rynek UE 30 grudnia 2026 r. przez mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa będące pierwotnymi operatorami oraz mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa będące operatorami.
- Do 31 grudnia 2028 r. – w odniesieniu do drewna i produktów z drewna wyprodukowanych przed 29 czerwca 2023 r., ale wprowadzonych na rynek UE 30 grudnia 2025 r. przez wszystkie pozostałe kategorie operatorów.
Ograniczenie obowiązków wybranych kategorii operatorów i handlowców
Oprócz zmian dotyczących terminów stosowania przepisów wniosek wprowadza istotne modyfikacje w zakresie podmiotów zobowiązanych do składania oświadczeń o należytej staranności. Komisja Europejska proponuje zniesienie obowiązku składania takich oświadczeń w unijnym systemie informacyjnym przez operatorów działających na dalszych etapach łańcucha dostaw oraz handlowców, a także obowiązku weryfikowania przez nich jakości systemów należytej staranności wdrożonych przez podmioty działające na wcześniejszych etapach łańcucha dostaw.
W praktyce oznaczałoby to, że na każdy łańcuch dostaw do UE wymagane byłoby zasadniczo tylko jedno oświadczenie o należytej staranności – składane przez operatora, który jako pierwszy wprowadza dany produkt na rynek UE. Eksport odpowiednich produktów z UE nadal wymagałby złożenia oświadczenia o należytej staranności.
Ponadto Komisja proponuje zniesienie wszystkich obowiązków spoczywających na operatorach i handlowcach niebędących MŚP, działających na dalszych etapach łańcucha dostaw, w zakresie ustalania (ascertain), czy podmioty na wcześniejszych etapach łańcucha dostaw przeprowadziły należytą staranność zgodnie z wymogami EUDR.
Przewidziano jednak jeden wyjątek [3]: w przypadku uzasadnionych zastrzeżeń podmioty te byłyby zobowiązane do sprawdzenia, czy należyta staranność została prawidłowo przeprowadzona oraz czy stwierdzono brak ryzyka lub jedynie znikome ryzyko niezgodności z wymogami rozporządzenia.
Wniosek wprowadza również nową kategorię podmiotów – mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa będące pierwotnymi operatorami (micro and small primary operators). Są to osoby fizyczne lub mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa mające siedzibę w kraju sklasyfikowanym jako kraj niskiego ryzyka w ramach systemu klasyfikacji ryzyka poszczególnych państw, które wprowadzają na rynek lub eksportują produkty wyhodowane, zebrane lub pozyskane przez siebie (w przypadku bydła – zwierzęta wyhodowane przez dany podmiot). Podmioty te miałyby zamiast standardowego oświadczenia składać uproszczoną deklarację, co dodatkowo ograniczyłoby obciążenia administracyjne.
Komisja Europejska argumentuje, że powyższe zmiany pozwoliłyby wyeliminować powielanie obowiązków, zmniejszyć obciążenie techniczne unijnego systemu informacyjnego i ułatwić przestrzeganie przepisów mniejszym podmiotom, bez podważania podstawowych celów rozporządzenia.
Konsekwencje dla przedsiębiorstw
W przypadku przyjęcia proponowane zmiany wpłynęłyby na sposób przygotowania się do spełnienia wymogów EUDR przez operatorów działających na dalszych etapach łańcucha dostaw, handlowców oraz mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa będące pierwotnymi operatorami. Firmy importujące odpowiednie produkty do UE lub eksportujące je z UE powinny kontynuować przygotowania zgodnie z dotychczasowymi planami. Mniejsi importerzy zyskaliby natomiast nieco więcej czasu na wdrożenie odpowiednich systemów i zapewnienie prawidłowości danych.
Uproszczenie zasad składania oświadczeń o należytej staranności powinno ograniczyć obowiązki sprawozdawcze wielu przedsiębiorstw, szczególnie tych zajmujących się handlem na dalszych etapach łańcucha dostaw. Podstawowe wymogi rozporządzenia pozostają jednak bez zmian. Produkty wprowadzane na rynek UE lub udostępniane na nim nadal muszą być wolne od wylesiania i wyprodukowane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Do czasu zakończenia procesu legislacyjnego przedsiębiorstwa nie powinny zakładać, że proponowane zmiany wejdą w życie w przedstawionym kształcie. Jeżeli wniosek nie zostanie przyjęty przed końcem 2025 r., EUDR będzie nadal stosowane zgodnie z obecnym harmonogramem, zgodnie z którym większość operatorów będzie musiała spełnić wymogi do 30 grudnia 2025 r., a mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa – do 30 czerwca 2026 r.
Kolejne kroki
Wniosek zostanie teraz przeanalizowany przez Radę UE, a następnie przez Parlament Europejski. Każda z tych instytucji opracuje własne stanowisko negocjacyjne. Ze względu na pilny charakter sprawy Komisja Europejska zaapelowała o przyspieszenie procesu analizy i przyjęcia przepisów, tak aby nowelizacja mogła zostać zatwierdzona przed końcem 2025 r.
Zalecenia Preferred by Nature’s
Chociaż proponowane odroczenie terminu stosowania przepisów i ograniczenie obowiązków prawdopodobnie ułatwiłyby dostosowanie się do EUDR niektórym przedsiębiorstwom, firmy powinny kontynuować przygotowania oraz rozwijać swoje systemy należytej staranności. Proponowane zmiany legislacyjne nie są jeszcze obowiązującym prawem, a ostateczna wersja przyjęta przez wszystkie instytucje UE może różnić się od przedstawionej propozycji.
Preferred by Nature zainteresowanym podmiotom, aby:
- Kontynuowały przygotowania do spełnienia obowiązków w zakresie należytej staranności zgodnie z dotychczasowymi planami, jeśli importują lub eksportują produkty objęte EUDR, oraz utrzymywały stały kontakt z dostawcami.
- Wykorzystały ten czas na udoskonalenie i przetestowanie istniejących systemów, aby zapewnić ich sprawne funkcjonowanie, gdy rozporządzenie zacznie być stosowane.
- Uważnie śledziły rozwój sytuacji legislacyjnej i były gotowe do dostosowania działań do zmieniających się przepisów.
- Traktowały ten okres jako czas niepewności, ale nie bezczynności. Do czasu oficjalnego przyjęcia zmian EUDR nadal ma zacząć być stosowane 30 grudnia 2025 r., a w przypadku mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw – 30 czerwca 2026 r.
Preferred by Nature podkreśla również, że proponowane zmiany nie zmieniają podstawowego kierunku rozporządzenia. UE nadal dąży do zapewnienia, aby towary i produkty wprowadzane na rynek unijny lub z niego eksportowane były wolne od wylesiania i wyprodukowane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Działania te wzmacniają globalne wysiłki na rzecz przeciwdziałania wylesianiu i degradacji lasów.
Preferred by Nature będzie nadal monitorować proces legislacyjny i informować o kolejnych zmianach. W miarę publikowania oficjalnych informacji dotyczących wdrażania EUDR oraz nowelizacji rozporządzenia będziemy przedstawiać najnowsze aktualizacje w kolejnych artykułach.
Aby wesprzeć przedsiębiorstwa w przygotowaniach do spełnienia wymogów EUDR, Preferred by Nature zorganizuje w listopadzie warsztaty w Holandii, Niemczech, Irlandii i Francji. Podczas każdego spotkania uczestnicy otrzymają praktyczne wskazówki dotyczące tworzenia legalnych łańcuchów dostaw wolnych od wylesiania. Dowiedz się więcej: https://www.preferredbynature.org/events-training
1. Operatorzy będący osobami fizycznymi lub mikroprzedsiębiorstwami bądź małymi przedsiębiorstwami, mający siedzibę w kraju sklasyfikowanym jako kraj niskiego ryzyka zgodnie z systemem klasyfikacji ryzyka poszczególnych państw, którzy wprowadzają do obrotu lub eksportują odpowiednie produkty wyhodowane, zebrane lub pozyskane przez siebie (w przypadku bydła – zwierzęta, które sami wyhodowali).
2. Operatorzy, którzy do 31 grudnia 2024 r. posiadali status mikroprzedsiębiorstwa lub małego przedsiębiorstwa.
3. Zob. nowy proponowany art. 5 ust. 7.
- Więcej informacji na temat EUDR znajdziesz na dedykowanej stronie.
- Nie masz pewności, czy EUDR dotyczy Twojej firmy? Sprawdź to za pomocą naszego narzędzia do oceny zakresu stosowania EUDR EUDR Scoping Tool.
- Potrzebujesz wsparcia w realizacji obowiązków związanych z należytą starannością? Skorzystaj z naszego zestawu narzędzi Due Diligence Toolkit.
- Szukasz wskazówek dopasowanych do potrzeb Twojej firmy? Dowiedz się, jak nasze usługi doradcze w zakresie zrównoważonego rozwoju Sustainability Advisory services mogą pomóc Ci osiągnąć Twoje cele.
For more information, please contact:
